12 sierpnia 2026 - Częściowe zaćmienie Słońca
obserwacje w Michniowcu z Przystankiem Polaris
Wieczorem zaćmienie Słońca,
a w nocy szczyt aktywności Perseidów!
Już niebawem przed nami jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk na dziennym niebie, czyli częściowe zaćmienie Słońca! Zapraszamy na wspólne obserwacje każdego etapu tego kosmicznego spektaklu od 19:15 do około 20.
Za to po zapadnięciu nocy czeka nas wyjątkowy spektakl spadających gwiazd, czyli szczyt aktywności roju meteorów z gwiazdozbioru Perseusza.
Dla wszystkich pasjonatów astronomii oraz osób, które chcą dowiedzieć się, jak to zjawisko będzie wyglądało z perspektywy naszego regionu, przygotowaliśmy najważniejsze fakty i astronomiczne ciekawostki!
Poniżej znajdziecie również informacje jak zaobserwować zaćmienie samodzielnie w bezpieczny sposób!
Czym właściwie jest zaćmienie Słońca?
Do zaćmienia dochodzi w momencie, gdy Księżyc w nowiu znajdzie się idealnie na linii między Ziemią a Słońcem.
Choć nasza dzienna gwiazda jest w rzeczywistości około 400 razy większa od Księżyca, to znajduje się również około 400 razy dalej od Ziemi. Ten niezwykły zbieg okoliczności sprawia, że na naszym niebie oba ciała niebieskie mają niemal identyczne rozmiary kątowe (ok. 0,5 stopnia). Dzięki temu Srebrny Glob może przesłonić tarczę słoneczną, tworząc zapierające dech w piersiach widowisko.
Ile procent zaćmienia zobaczymy z Bieszczadów?
Z naszej lokalizacji w Bieszczadach zjawisko będzie widoczne jako częściowe zaćmienie Słońca. W momencie maksymalnej fazy Księżyc „odgryzie” wyraźny fragment tarczy, zakrywając około 42% jej powierzchni. Będzie to bardzo niskie zaćmienie i niestety maksymalną fazę osiągnie z naszej lokalizacji już pod horyzontem.
Podczas pokazu będziemy obserwować to zjawisko w świetle białym przez specjalny teleskop słoneczny, co pozwoli na bezpieczne podziwianie krawędzi Księżyca na tle tarczy naszej dziennej gwiazdy oraz ewentualnych plam słonecznych. Będziemy również obserwować zaćmienie przy pomocy specjalnych okularów z odpowiednim filtrem.
Dlaczego w innych częściach Polski będzie widać więcej?
Wielu obserwatorów zastanawia się, dlaczego w północno-zachodnich rejonach Polski (np. w Szczecinie czy na Dolnym Śląsku) faza zaćmienia będzie znacznie głębsza i osiągnie nawet ponad 80%.
Wpływają na to dwa kluczowe czynniki:
- Trajektoria stożka cienia: Pas cienia rzucany przez Księżyc przemieszcza się po ściśle określonej ścieżce. Im bliżej centralnej osi cienia znajduje się obserwator, tym większy procent tarczy słonecznej zostanie zakryty.
- Geografia i zachód Słońca: Bieszczady leżą na południowo-wschodnim krańcu Polski, gdzie Słońce zachodzi najwcześniej. Regiony północno-zachodnie mają więcej czasu przed zmierzchem na obserwację maksymalnej kulminacji tego zjawiska.
Najbardziej spektakularna faza, czyli zaćmienie całkowite, przetnie m.in. północną Hiszpanię. W tym pasie Księżyc w całości zasłoni tarczę słoneczną na ponad minutę. Wokół ciemnej tarczy Księżyca zabłyśnie perłowobiała korona słoneczna.
Jak obserwować zaćmienie samodzielnie w bezpieczny sposób?
Siatkówka oka nie ma receptorów bólu przez co uszkodzenie wzroku następuje natychmiastowo i bez ostrzeżenia. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, klisze RTG czy płyty CD przepuszczają groźne dla naszych oczu promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe, co grozi trwałą utratą wzroku.
Bezpieczne metody:
- Okulary z filtrem ISO 12312-2: Certyfikowana ochrona dedykowana do bezpośredniej obserwacji tarczy słonecznej.
- Folia Baader Solar Safety (ND 5.0): Filtr montowany wyłącznie z przodu tubusu teleskopu, lornetki lub obiektywu.
- Metoda projekcji (rzutowanie): Rzutowanie obrazu ze zrobionej w kartonie dziurki (lub durszlaka) na np. białą kartkę. Można też obserwować zaćmienie dzięki przesianemu światłu przez korony drzew, ale tylko i wyłącznie obserwując rzucane na ziemię cienie.
Czego bezwzględnie unikać:
- Okularów przeciwsłonecznych: Rozszerzają źrenicę, wpuszczając skupioną dawkę niszczących promieni UV/IR.
- Teleskopów i lornetek bez filtra na obiektywie: Optyka działa jak lupa i w ułamku sekundy wypala siatkówkę.
- Domowych patentów: Zdjęcia RTG, płyty CD czy okopcone szkło nie blokują promieniowania podczerwonego.
Jeśli oprócz obserwacji dziennych chcecie na własne oczy przekonać się, jak wygląda najciemniejsze i najbardziej rozgwieżdżone nocne niebo w Polsce, koniecznie odwiedźcie naszą zakładkę z rezerwacjami:
Życzymy Wam bezpiecznych i udanych obserwacji! Mamy nadzieję, że z częścią z Was będziemy mieli okazję spotkać się na obserwacji zaćmienia słońca w Michniowcu, a następnie pod w pełni rozgwieżdżonym nocnym niebem w szczyt aktywności roju Perseidów.
Do zobaczenia pod rozgwieżdżonym bieszczadzkim niebem! : )
Dziękujemy, że byliście z nami!
